September 26, 2021
เคยสงสัยกันไหมว่า มดมีการแบ่งหน้าที่อย่างไร

เคยสงสัยกันไหมว่า มดมีการแบ่งหน้าที่อย่างไร

เราจะเจอมดได้ทั่วไป มดมีหลายชนิดทั้งตัวเล็ก ตัวใหญ่ มีปีกบ้าง บางครั้งเจอทั้งรังเพราะมดเป็นสัตว์สังคมมีการอยู่รวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ และมีการดูแลกัน ควบคุมกันได้ แล้วในรังนั้นก็มีหลายขนาด หลายแบบ วันนี้เราจะมาดูกันว่ามดหลาย ๆ หมื่นตัวอยู่ร่วมกันอย่างไร และแต่ละตัวทำหน้าที่อะไรบ้าง

การแบ่งหน้าที่ทำงานของมด

1. มดราชินี

มดราชินี คือ มดที่สามารถกำหนดชะตาชีวิตของรัง รังหนึ่งได้เลย กำหนดได้ตั้งแต่การทำงานของแต่ละวรรณะ กำหนดเพศของมดเวลาออกไข่เพื่อจะสั่งให้ทำหน้าที่อะไรต่อไปนั่นเอง เป็นมดเพศเมียตัวหนึ่งแต่มดนี้ตัวใหญ่ที่สุดในรัง มีปีก หน้าที่หลักคือผสมพันธุ์อย่างเดียว จะมีประชากรคอยดูแลอยู่เสมอ เป็นศูนย์รวมจิตใจของประชากร หากมดราชินีถูกฆ่าตาย ประชากรทั้งหมดจะอยู่ไม่สุข เหมือนขาดเสาหลักของครอบครัว จะแตกกระจายกันออกไปคนละทิศละทาง เพราะมดราชินีมีตัวเดียว เหล่าประชากรจะเดินไปเรื่อย ๆ รอวันตายหรือโดนฆ่าตายจากการกินของสัตว์อื่นต่อไป

มดราชินี

เมื่อมดราชินีเห็นว่ารังนี้มีประชากรหนาแน่นแล้ว จะให้มดงานขุดรูให้บินออกไปหาผสมพันธุ์กับเพศผู้รังอื่นอาจจะไปผสมบนต้นไม้หรือบนดินแล้วแต่ แล้วก็สลัดปีกออกกลายเป็นมดราชินีแล้วไปวางไข่ชุดแรก จำนวนน้อย ๆ ก่อนเพื่อสร้างให้ชุดแรกนี้เป็นมดงาน มดงานชุดนี้มดราชินีจะมีการหาอาหารมาเลี้ยงจนมดงานสามารถทำงานตามหน้าที่ของตัวเองได้ และจะมีการผลิตมดสืบพันธุ์มาอีกทั้งเพศผู้และเพศเมียเพื่อทำการขยายรังและสร้างรังต่อไป หลังจากนั้นมดราชินีจะเป็นผู้กำหนดพฤติกรรมของมดภายในรังทั้งหมด

2. มดงาน

ถ้าเปรียบกับคนมดงานน่าจะเป็นประชากรในประเทศ เพราะมีมดงานจำนวนเยอะที่สุดในรังแล้ว มดงานมีหน้าที่ในการสร้างรัง คอยดูแลประชากรคนอื่น ๆ ดูแลราชินี ดูแลไข่ มดงานสามารถเกิดขึ้นมาได้เรื่อย ๆ และขยันทำงานสร้างรัง ซ่อมแซมส่วนที่พังไป และป้องกันศัตรูได้ด้วย จะมีบางส่วนที่จะออกไปหาอาหาร มดงานจะหาอาหารกันทั้งวันทั้งคืนเพราะสามารถเก็บอาหารไว้ในกระเพาะได้ด้วยหลังจากที่กระเพาะเต็มก็นำกลับมาแจกจ่ายให้ตัวอื่น ๆ กินต่อไป มดกินอาหารได้หลากหลายมาก ทั้งอาหารสด อาหารดิบ อาหารเน่า พืช เมล็ดพืช ของเหลวต่าง ๆ

มดงาน

มดมีการสื่อสารโดยการปล่อย pheromone ออกมาแล้วตัวอื่นจะรับรู้ได้ใช้ในการนำทาง จะเห็นว่ามดเดินกันเป็นแถวเพราะมีการปล่อยสารนี้ออกมาตามทางที่ตัวเองเดินไปเจออาหารมาเพื่อบอกให้ตัวอื่นไปนำอาหารมาได้เยอะ ๆ นอกจากนี้ยังมีการเตือนภัย โดยการปล่อยออกมาน้อย ๆ มดจะรับรู้กันว่าการที่ปล่อยออกมาเท่าไหร่แปลว่าอะไร หรือการปล่อยออกมาในปริมาณที่มากแปลว่าให้เข้าไปจู่โจมศัตรู หรือให้หาที่หลบภัย หรือมดอีกตัวปล่อยออกมาเพื่อขอกินอาหารก็ได้เช่นกัน หรือการควบคุมการทำงานของมดราชินีด้วย มดอื่น ๆ จะได้รับสารนั้นและทำตามคำสั่งที่เข้าใจไปเองได้เลย และมดเป็นสัตว์ที่ไวต่อสภาพอากาศมาก เราจะเห็นมดขนย้ายไข่ ขนย้ายตัวอ่อนออกจากรังและไม่นานนักฝนก็ตกลงมาทั้ง ๆ ที่ก่อนหน้านี้ไม่ได้มีฟ้าครึ้มเลย เป็นการพยากรณ์ให้เราได้อีกว่ากำลังจะมีฝนตกซึ่งวิเศษมาก

3. มดทหาร

มดนี้หน้าที่หลักคือคอยปกป้องรังจากศัตรูเป็นมดเพศผู้ที่มีปีกแต่ตัวเล็กกว่าราชินี อยู่รอบนอกคอยป้องกันอันตราย

มดทหาร

4. มดเพศผู้

มีขนาดใกล้เคียงกับมดงาน จำนวนของมดมีไม่มาก หน้าที่หลักคือการผสมพันธุ์เพียงเท่านั้น และไม่เกิดขึ้นมาอีก คือมีรุ่นเดียวทั้งปี จะไม่เป็นเหมือนมดงานที่เกิดขึ้นมาใหม่ได้เรื่อย ๆ

จะเห็นได้ว่า มดเป็นสัตว์สังคมอยู่ร่วมกันเป็นจำนวนมาก มดแต่ละตัวมีหน้าที่แตกต่างกันออกไป และมีการแบ่งหน้าที่การทำงานที่ชัดเจน โดยขึ้นกับการควบคุม การสื่อสารของมดราชินี จากการปล่อยสารที่ชื่อว่า pheromone และมดรับคำสั่งอย่างเคร่งครัด ทำงานอย่างขยันขันแข็งทั้งกลางวันกลางคืน ถึงมดจะเป็นแมลงที่ตัวเล็กนิดเดียว แต่สังคมของมดกว้างใหญ่แบ่งหน้าที่เป็นวรรณะต่าง ๆ ได้อย่างน่าทึ่ง จนหลายคนอาจคาดไม่ถึงเลยทีเดียว

เรื่องของมดนี้ เป็นสิ่งที่หลาย ๆ อาจจะไม่เคยรู้กันมาก่อนเลย หรือบางคนอาจจะคิดว่าไม่จำเป็นต้องรู้ก็ได้ แต่สิ่งที่ต้องรู้ สำหรับผู้ที่เลี้ยงสัตว์ คือ อาหาร 7 ประเภทที่เป็นอันตรายต่อสัตว์เลี้ยง เพราะเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างมากกับสัตว์เลี้ยงของคุณ ถ้าไม่อยากให้เขาต้องป่วย รวมทั้งหากคุณอยากจะมีสัตว์เลี้ยงสักตัว อย่างสุนัข ก็เป็นสัตว์เลี้ยงที่คนนิยมเลี้ยงจำนวนมาก ถ้าคุณจะเลี้ยงก็ต้องศึกษาให้ดีว่าสุนัขแต่ละสายพันธุ์นั้น มีลักษณะนิสัยอย่างไร อย่าง 3 สายพันธุ์สุนัขที่ดุร้าย ซึ่งหากจะนำมาเลี้ยงคุณจะต้องมีการฝึกฝน และดูแลอย่างระมัดระวังด้วย